اسپارتینا – آمپول لاغری مانجارو ایرانی
آمپول اسپارتینا (Spartina®) نسخه ایرانی داروی مانجارو (Mounjaro) است که توسط شرکت داروسازی سیناژن تولید می شود. ماده فعال این دارو تیرزپاتید (Tirzepatide) است که به عنوان نسل جدید داروهای لاغری و کنترل قند خون شناخته می شود. اسپارتینا با اثرگذاری هم زمان بر دو هورمون مهم بدن، GLP-1 و GIP، اشتها را کاهش داده، قند خون را تنظیم کرده و متابولیسم بدن را بهبود می دهد.
مانجارو ایرانی
آمپول اسپارتینا (Spartina) به شکل قلم های تزریقی و در دوزهای مختلف (۲.۵، ۵، ۷.۵، ۱۰، ۱۲.۵ و ۱۵ میلی گرم) موجود است.
تیرزپاتید موجود در اسپارتینا همزمان بر دو هورمون GLP-1 و GIP اثر می گذارد:
- GLP-1: باعث کاهش اشتها، کند شدن تخلیه معده و کنترل قند خون پس از صرف غذا می شود.
- GIP: ترشح انسولین را بهبود داده و متابولیسم چربی ها را تنظیم می کند.
این اثر دوگانه، اسپارتینا را نسبت به بسیاری از داروهای لاغری دیگر مؤثرتر کرده و امکان کاهش وزن قابل توجهی را فراهم می آورد.
- کاهش اشتها: با تأثیر بر هورمون GLP-1، حس سیری افزایش می یابد.
- کنترل قند خون: کاهش قند خون بعد از غذا و جلوگیری از ریزه خواری.
- بهبود متابولیسم: کمک به مصرف بهتر انرژی و کاهش ذخیره چربی.
مزایا مانجارو ایرانی اسپارتینا
- اثربخشی بالا در کاهش وزن (۱۵ تا ۲۰٪ وزن بدن طی یک سال).
- کنترل بهتر قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲.
- هزینه کمتر نسبت به مانجارو خارجی.
عوارض احتمالی اسپارتینا
مانند سایر داروهای لاغری، اسپارتینا نیز می تواند عوارضی ایجاد کند:
- تهوع، استفراغ، اسهال یا یبوست (به ویژه در شروع مصرف).
- افت قند خون (خصوصاً در ترکیب با انسولین یا داروهای خوراکی کاهنده قند).
- سردرد، سرگیجه، ضعف و افزایش ضربان قلب در برخی افراد.
این عوارض معمولاً با گذشت زمان یا تنظیم دوز کاهش می یابند.
موارد مصرف داروی اسپارتینا
۱. درمان دیابت نوع ۲ در بزرگسالان
داروی اسپارتینا® می تواند به تنهایی مصرف شود، در صورتی که متفورمین قابل استفاده نباشد، یا همراه با سایر داروهای خوراکی یا تزریقی ضد دیابت تجویز گردد.
۲. کمک به کاهش وزن و کنترل وزن
این دارو همراه با رژیم غذایی کم کالری و افزایش فعالیت بدنی مصرف می شود. مصرف اسپارتینا® برای بزرگسالانی توصیه می شود که دارای چاقی (BMI ≥ ۳۰) یا اضافه وزن (BMI ≥ ۲۷) هستند و مشکلات مرتبط با وزن دارند، مانند دیابت نوع ۲، فشار خون بالا، چربی خون غیرطبیعی، سابقه حمله قلبی یا سکته مغزی، مشکلات عروق خونی و اختلالات تنفسی در خواب (آپنه انسدادی خواب).
۳. بهبود آپنه انسدادی خواب متوسط تا شدید
در افراد دارای چاقی، اسپارتینا می تواند به بهبود آپنه انسدادی خواب کمک کند، به شرط اینکه مصرف دارو همراه با رژیم غذایی کم کالری و فعالیت بدنی مناسب باشد.
موارد منع مصرف اسپارتینا
- بارداری و شیردهی
- سن کمتر از ۱۸ سال
- دیابت نوع ۱
- سابقه سرطان تیروئید یا پانکراتیت
- استفاده همزمان با برخی داروهای حساس (مثل داروهای ضدبارداری خوراکی یا داروهای با حاشیه درمانی باریک)
مقایسه اسپارتینا با مانجارو
| ویژگی | اسپارتینا (ایرانی) | مانجارو (خارجی) |
|---|---|---|
| ماده مؤثره | تیرزپاتید | تیرزپاتید |
| شرکت سازنده | سیناژن – ایران | الای لیلی – آمریکا |
| موارد مصرف | دیابت نوع ۲، کاهش وزن و مدیریت وزن | دیابت نوع ۲، چاقی و مدیریت وزن مزمن |
| دوزهای موجود | ۲.۵، ۵، ۷.۵، ۱۰، ۱۲.۵، ۱۵ میلی گرم | ۲.۵، ۵، ۷.۵، ۱۰، ۱۲.۵، ۱۵ میلی گرم |
| الگوی مصرف | شروع با ۲.۵ mg در هفته، افزایش تدریجی تا ۱۵ mg | مشابه |
| اثربخشی در کاهش وزن | کاهش ۱۵–۲۰٪ طی حدود یک سال | کاهش ۱۵–۲۱٪ طی حدود یک سال |
| عوارض شایع | تهوع، اسهال، یبوست، درد شکم | تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، کاهش اشتها |
| هشدارها | منع مصرف در بارداری و شیردهی، سابقه سرطان تیروئید، پانکراتیت | هشدار سرطان تیروئید، پانکراتیت، احتیاط در بارداری |
| شکل دارو | قلم تزریقی از پیش پر شده (هفتگی) | قلم تزریقی از پیش پر شده (هفتگی) |
| وضعیت تأییدیه | دارای مجوز وزارت بهداشت ایران | تأیید FDA برای دیابت (Mounjaro) و کاهش وزن (Zepbound) |
| قیمت تقریبی | هر قلم ~۲.۵ میلیون تومان (دوز ۲.۵mg) | هر قلم ~۱۰ میلیون تومان |
| کیفیت و اثربخشی بالینی | متوسط تا خوب (با عوارض بیشتر) | عالی (با عوارض کمتر) |
چه نکاتی را باید در مورد مصرف اسپارتینا بدانید؟
قبل از شروع درمان
قبل از مصرف اسپارتینا، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید اگر:
- دچار مشکلات گوارشی شدید هستید (مثل گاستروپارزی).
- سابقه پانکراتیت داشته اید.
- مشکلات چشمی مرتبط با دیابت دارید (رتینوپاتی یا ادم ماکولا).
- هم زمان از انسولین یا داروهای سولفونیل اوره (مثل گلی بنکلامید یا گل کلازید) استفاده می کنید، چون خطر افت قند خون وجود دارد.
- در شروع درمان دچار تهوع، استفراغ یا اسهال می شوید؛ چون می تواند باعث کم آبی و کاهش عملکرد کلیه شود. نوشیدن آب کافی ضروری است.
مصرف در کودکان و نوجوانان
- اسپارتینا برای افراد زیر ۱۸ سال توصیه نمی شود.
بارداری و شیردهی
- در دوران بارداری توصیه نمی شود.
- در صورت بارداری یا تصمیم برای بارداری، با پزشک مشورت کنید.
- بهتر است از روش های مطمئن جلوگیری از بارداری استفاده شود.
- در صورت شیردهی، تصمیم باید با نظر پزشک و در نظر گرفتن مزایا و خطرات گرفته شود.
رانندگی و کار با ماشین آلات
- به تنهایی معمولاً مشکلی ایجاد نمی کند.
- در صورت مصرف هم زمان با انسولین یا سولفونیل اوره ها، امکان افت قند خون و کاهش تمرکز وجود دارد.
- در صورت علائم افت قند خون (سردرد، ضعف، تعریق، تپش قلب، گیجی) رانندگی نکنید.
اگر بیش از حد مصرف کردید
- مصرف بیش از حد ممکن است باعث افت قند خون شود.
- فوراً با پزشک تماس بگیرید.
اگر یک دوز را فراموش کردید
- اگر حداکثر تا ۴ روز یادآوری شد → همان موقع تزریق کنید.
- اگر بیشتر از ۴ روز گذشته → دوز را نادیده بگیرید و طبق برنامه ادامه دهید.
- دوز دو برابر تزریق نکنید.
- فاصله بین دو دوز باید حداقل ۳ روز باشد.
اگر مصرف اسپارتینا را قطع کنید
- بدون مشورت پزشک درمان را متوقف نکنید.
- قطع مصرف می تواند باعث افزایش قند خون شود.
تداخل دارویی
- قبل از مصرف، تمام داروهای دیگری را که استفاده می کنید به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
نحوه مصرف و تزریق اسپارتینا
۱. تعداد دفعات مصرف
- اسپارتینا فقط یک بار در هفته و در یک روز ثابت تزریق می شود.
۲. دوز مصرفی
- درمان معمولاً با ۲.۵ میلی گرم در هفته آغاز می شود.
- در صورت تحمل بدن، پزشک می تواند به تدریج دوز را افزایش دهد تا به حداکثر ۱۵ میلی گرم در هفته برسد.
- دارو به صورت قلم های از پیش پرشده برای تزریق هفتگی ارائه می شود.
⚠️ نکته مهم: دوز دارو را هرگز بدون مشورت پزشک تغییر ندهید.
۳. محل تزریق
تزریق به صورت زیرجلدی انجام می شود، نه داخل عضله یا رگ. بهترین محل ها عبارت اند از:
- شکم (با فاصله حدود ۵ سانتی متر از ناف)
- ران (بین کشاله ران و زانو)
- بازو (یک سوم میانی پشت و بخش خارجی بازو)
برای جلوگیری از تحریک یا سفتی پوست، هر بار محل تزریق را تغییر دهید.اگر هم زمان انسولین تزریق می کنید، حتماً از محلی متفاوت استفاده کنید.
۴. روش صحیح تزریق
- قلم اسپارتینا® را حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه قبل از تزریق از یخچال خارج کنید.
- دست ها را بشویید و محل تزریق را ضدعفونی کنید.
- سوزن را روی قلم نصب کنید.
- قلم را با زاویه ۹۰ درجه روی پوست قرار داده و تزریق را انجام دهید.
شرایط نگهداری اسپارتینا
برای حفظ اثربخشی و ایمنی دارو، به نکات زیر توجه کنید:
- دمـا: دارو باید در یخچال (۲ تا ۸ درجه سانتی گراد) نگهداری شود.
- یخ زدگی: از یخ زدن دارو جلوگیری کنید. اگر فیزیوجکت یخ زده باشد، دیگر قابل مصرف نیست.
- نور خورشید: فیزیوجکت را در معرض نور مستقیم قرار ندهید.
- کیفیت ظاهری دارو: اگر فیزیوجکت آسیب دیده باشد یا محلول داخل آن کدر، تغییر رنگ داده یا حاوی ذرات باشد، از مصرف خودداری کنید.
- تاریخ انقضا: بعد از تاریخ انقضا (EXP درج شده روی برچسب و جعبه)، دارو را استفاده نکنید.
- ایمنی: دارو را دور از دسترس و دید کودکان نگه دارید.
قیمت اسپارتینا
قیمت این دارو بسته به دوز و داروخانه متفاوت است، اما معمولاً چند برابر ارزان تر از نسخه خارجی مانجارو است. برای اطلاع دقیق از قیمت روز، باید به داروخانه های معتبر مراجعه کنید.
سوالات متداول
۱. با اسپارتینا واقعا وزنم کم می شود؟
بله، اسپارتینا با کاهش اشتها و ایجاد حس سیری باعث می شود کمتر غذا بخورید و هوس تنقلات کم شود. اگر همراه با رژیم کم کالری و ورزش باشد، کاهش وزن سریع تر و پایدارتر خواهد بود.
۲. آیا همه می توانند از اسپارتینا یا مانجارو استفاده کنند؟
نه، این دارو برای بزرگسالان با دیابت نوع ۲ یا افرادی با چاقی یا اضافه وزن و مشکلات سلامتی مرتبط مناسب است. افرادی که حساسیت به دارو دارند، سابقه سرطان تیروئید دارند، زنان باردار یا شیرده و کودکان زیر ۱۸ سال نباید مصرف کنند.
۳. تزریق اسپارتینا درد دارد یا پیچیده است؟
خیر، تزریق آسان است و هفته ای یک بار انجام می شود. محل تزریق زیرجلدی در شکم، ران یا بازو است و قلم از پیش پر شده است. فقط هر بار محل تزریق را کمی تغییر دهید.
۴. عوارض اسپارتینا چیست و آیا خطرناک است؟
شایع ترین عوارض تهوع، استفراغ، اسهال و یبوست است، به خصوص در شروع درمان یا افزایش دوز. با رعایت دوز پزشک، نوشیدن آب کافی و وعده های کوچک غذایی، این عوارض معمولاً کم و قابل مدیریت هستند.
۵. اسپارتینا را چطور نگه دارم که خراب نشود؟
دارو باید در یخچال (۲ تا ۸ درجه سانتی گراد) نگهداری شود و از یخ زدگی جلوگیری کنید. اگر محلول کدر، تغییر رنگ داده، ذرات دارد یا فیزیوجکت آسیب دیده، استفاده نکنید و آن را دور از دسترس کودکان قرار دهید.
۶. اسپارتینا را چگونه و از کجا می توانم تهیه کنم؟
اسپارتینا معمولاً از داروخانه های معتبر یا کلینیک هایی که زیر نظر پزشک متخصص تزریق انجام می دهند قابل تهیه است. قیمت بسته به دوز متفاوت است؛ برای مثال دوز ۲.۵ میلی گرم هفته ای حدود ۲.۵ میلیون تومان است. همیشه قبل از خرید از اصالت دارو و مشاوره پزشک اطمینان حاصل کنید.